Nếu để chia sẻ về hành trình này thì mình cần hai tiếng rưỡi, bởi vì Huy đã theo đuổi đá cầu gần 14 năm rồi (cười).
Năng khiếu thể thao trong mình xuất hiện từ khá sớm. Năm lớp 5, bên cạnh đá cầu, mình tham gia giải điền kinh và bật xa. May mắn, mình đạt giải Nhất quận Hoàn Kiếm ở cả ba bộ môn. Huấn luyện viên, đồng thời là thầy mình, nhìn ra tiềm năng của Huy và mời tham gia đội tuyển đá cầu.
Bản thân vốn đam mê thể thao, mình luôn khao khát được tham gia đội tuyển. Với một cậu bé chưa tới mét rưỡi, được gia đình cưng chiều thì chắc chắn bố mẹ không đồng ý vì lo con sẽ phải đi xa. Khoảnh khắc nhận được món quà của thầy - một đôi giày size 36, mình càng quyết tâm hơn. Sau nhiều tháng “xin xỏ” gia đình, mình đã thuyết phục được bố mẹ và trở thành thành viên của đội tuyển đá cầu Hà Nội.
Năm 12 tuổi, mình tham gia trận đấu đầu tiên tại Giải Đá Cầu Trẻ Toàn Quốc lứa tuổi 12-13 và giành huy chương Bạc. Không đạt đúng kỳ vọng, mình bật khóc ở một góc nhà thi đấu. Thất bại đầu đời khiến bản thân càng quyết tâm năm sau phải giành chức vô địch. Từ đó, mình luyện tập gấp đôi trước kia. Hai giờ chiều bắt đầu lịch tập thì trước đó 30 phút, mình đã có mặt ở sân. Nếu bốn giờ hết lịch tập, thì năm rưỡi mình mới bắt đầu nghỉ. Kết quả cho sự cố gắng, mình đã giành chức vô địch vào năm 13 tuổi. Khoảnh khắc đứng trên khán đài, mình nghĩ tới bố. Ngay lập tức, mình gọi điện và khoe rằng, “Bố ơi, con vô địch rồi”. Mình nhớ mãi câu nói của bố ngày hôm ấy - “Cảm ơn con”. Khoảnh khắc đó, mình bật khóc.
Năm 14 tuổi, mình vừa là người nhỏ nhất và sớm nhất được lên đội I trong đội tuyển đá cầu để tham gia giải toàn quốc. Hành trình tham gia thể thao của mình diễn ra từ đó đến năm 2022, cũng gần 14 năm rồi. Sau này, Huy dành thời gian đóng phim nhiều hơn.
Được tham gia thể thao từ nhỏ, đi cùng quá trình luyện tập kỹ thuật chuyên môn, vận động viên còn được học về cách đối nhân xử thế và kỹ năng tư duy trong trận, cũng như ngoài cuộc sống. “Khi làm bất cứ điều gì, con cũng cần làm hết mình. Luyện tập 4 năm nhưng mình chiến đấu chỉ có 1 giờ” - đây là câu nói mà mình nhớ mãi đến bây giờ của thầy. Vào trận đấu, khi gặp đối thủ yếu hơn, không chủ quan - không nhường nhịn, mình chơi hết mình và đúng khả năng. Còn khi đứng trước đối thủ mạnh hơn, mình luôn chuẩn bị tinh thần sẵn sàng - “ngày hôm nay, tôi không còn gì để mất”.
Trong lĩnh vực diễn xuất, tư duy “làm tới cùng” của thể thao đã hỗ trợ mình rất nhiều. Không hời hợt, mình sống trọn với cuộc đời nhân vật để thể hiện phần thật nhất của vai diễn. Với những vai diễn phải di chuyển liên tục, yếu tố bền bỉ và năng lượng tích cực được xây dựng từ việc luyện tập cũng hỗ trợ Huy rất nhiều.
Làm nghệ thuật mà tâm lý không ổn định thì khó có thể làm tốt. Một khi tâm lý thoải mái, cảm xúc tựa dòng chảy, được thoát ra tự nhiên nhất. Về yếu tố thể lực, mình quan sát được sự dẻo dai của cơ thể trong quá trình tham gia Mưa Đỏ. Đôi khi, mình còn khỏe hơn mấy anh lính (cười). Thể thao tôi luyện bản thân mình một ý chí sắt đá, hoà quyện với dòng cảm xúc trong nghệ thuật. Có thể nói, thể thao là “bước đệm” cho cánh cửa đến với nghệ thuật của mình.
Mọi người thường nói rằng, “thể thao bạc lắm” - nhưng với mình thì không. Thể thao là đam mê, mà đã là đam mê thì chẳng có gì là “bạc” cả. Mình nhận được nhiều hơn so với những gì mình bỏ ra. 14 năm - một hành trình không dài cũng chẳng ngắn, nhưng mình tin chặng đường phía trước còn nhiều thứ để trải nghiệm hơn. Và Huy mong muốn được bước tiếp, được thử sức ở những khía cạnh mới. Một khi đã có đam mê, mình chắc chắn phải đạt được.
Tình yêu nghệ thuật đến với mình từ khi còn nhỏ. Bố mình là K1 của trường Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, còn chị mình là K45. Dù không ai theo đuổi con đường này dài hơi, nhưng chính điều đó khiến mình càng muốn thực hiện ước mơ dang dở của gia đình, đồng thời đi tiếp trên hành trình chinh phục đam mê.
Thật ra, tất cả là tỷ lệ 50:50 - giữa cơ duyên và sự quyết tâm. Mình là người dễ thích nghi, nên mình không ngại thử ở môi trường mới. Ban đầu có thể chưa tốt, nhưng chỉ cần dám bắt đầu, biết lắng nghe và không ngừng học hỏi, mỗi ngày mình sẽ tiến gần hơn đến phiên bản tốt nhất của bản thân. Ngày đầu có thể vụng về nhưng đến ngày thứ 100, hay thứ 1000, chắc chắn mình đã khác xa so với ban đầu. Quan trọng là dám làm. Nếu cứ chần chừ, mình sẽ chẳng bao giờ tiến tới đích.
Từ môi trường thể thao chuyển sang nghệ thuật, lạc lõng là cảm giác đầu tiên của mình. Lúc đó, tính cách của mình vẫn rất cứng rắn, không điệu đà hay chỉn chu như nhiều bạn trong môi trường nghệ thuật. Năm 17 tuổi, mình chỉ cao vỏn vẹn 1m56, trong khi yêu cầu đầu vào của trường Sân khấu dành cho nam là từ 1m65 trở lên. Thời điểm thi, mình may mắn vừa “đạt ngưỡng” (cười). Sau quá trình luyện tập, chiều cao hiện tại của Huy khoảng 1m74.
Trước đây, mình chỉ quen với quần đùi áo số, chưa từng để ý đến chuyện ăn mặc. Khi vào trường Sân khấu, mình khá tự ti về ngoại hình. Nhưng mình nhận ra, đó không phải là rào cản lớn nhất. Quan trọng hơn cả là khả năng học hỏi và sự nỗ lực để thích nghi. Và chính quá trình học tại trường Sân khấu đã giúp Huy trưởng thành hơn, cả trong suy nghĩ lẫn hình ảnh.
Khó khăn lớn nhất là tài chính. Mình bắt đầu kiếm được tiền từ năm lớp 5, khi vừa bước chân vào con đường thể thao. Từ đó đến nay, mình chưa từng xin tiền gia đình. Thế nhưng, những năm đầu tham gia nghệ thuật là giai đoạn không dễ dàng. Mình tạm dừng đá cầu khoảng hai năm, nên kinh tế không dư dả như trước. Để trang trải phí sinh hoạt, mình bắt đầu đi làm thêm nhưng có những lúc chật vật đến mức từng nghĩ tới chuyện nghỉ học sân khấu. May mắn, một người chị đã tin tưởng và sẵn sàng cho mình vay tiền học trong suốt bốn năm. Vì chị tin rằng, chuyện mình nghỉ học nghệ thuật là sự đáng tiếc lớn. Nhờ sự tin tưởng đó, mình tiếp tục vừa học vừa làm trên con đường đã chọn.
Khó khăn thứ hai là về định hướng. Đến năm 2 tại trường Sân khấu, mình xác định theo đuổi ngách diễn viên điện ảnh nhiều hơn sân khấu kịch. Mong muốn thay đổi môi trường để phát triển, mình quyết định rút hồ sơ tại Hà Nội và dự định chuyển vào Sài Gòn. Sau khi trao đổi nguyện vọng với gia đình, bố cho mình khoảng một tháng để suy nghĩ.
Khoảng thời gian ấy, mình ngồi lại và nhìn sâu vào những điều thực sự quan trọng với bản thân. Trong mười năm đầu đời, Huy hầu như không ở gần gia đình. Đam mê thể thao đã đưa mình đi xa, mang lại thành tích, nhưng cũng khiến mình thiếu vắng những phút giây bên người thân. Dù theo đuổi đam mê đến đâu, hạnh phúc vẫn không trọn vẹn nếu không được ở cạnh những người yêu thương. Và sau một tháng suy nghĩ, mình quyết định ở lại Hà Nội để tiếp tục học tập, làm việc và dành nhiều thời gian hơn cho gia đình.
Rất nhiều là đằng khác.
Sinh viên trường Sân khấu toàn “trai xinh gái đẹp”, nên ngoại hình ban đầu của mình khá “khiêm tốn” so với các bạn cùng khoá. Ngoài ra, khi đóng những vai diễn chưa phù hợp với bản thân, thi thoảng mình cũng hoài nghi về năng lực. Với nghề diễn viên, một khóa có 60 sinh viên tốt nghiệp thì chỉ khoảng 10% sinh viên nổi trội và thực sự theo đuổi nghề. Mình tự hỏi, “liệu xác suất để mình nằm trong 10% ấy là bao nhiêu?”.
Mình rơi vào trạng thái mông lung và trăn trở về tương lai vô định, rằng bản thân có thể được sống và làm nghề trong môi trường nghệ thuật hay không? Nhưng suy cho cùng, đó chỉ là những suy nghĩ. Mình không chìm trong những hoài nghi đó quá lâu và chỉ tự hỏi bản thân một điều: “Mình có dám không?”. Vì khi dám bước tiếp, mình mới biết năng lực thật sự của bản thân đi tới đâu. Nếu không dám bước đi, có lẽ hành trình nghệ thuật đã khép lại từ lâu.
Ngay từ khi còn học ở trường Sân khấu, mình đã xác định rõ hướng đi của bản thân là theo đuổi lĩnh vực điện ảnh. Nếu muốn gắn bó đường dài với nghề, mình cần nền tảng vững, chứ không thể vội vàng. Trong suốt hai năm đầu đại học, mình không nhận bất kỳ dự án phim nào mà dành thời gian để học, rèn luyện kỹ năng và tìm hiểu bản chất của diễn xuất. Với Huy, nghề này không có khái niệm “đủ giỏi”. Vì ngay cả những nghệ sĩ 90 tuổi, đôi khi vẫn phải học thêm từng ngày.
Đến năm ba, khi bản thân đã sẵn sàng, mình bắt đầu nhận những dự án nhỏ - phần lớn là phim ngắn của các anh em đạo diễn trong trường. Trong một năm, lớp chiếu 12 phim thì mình đã tham gia tới 5 phim rồi (cười). Dù là những dự án nhỏ nhưng mình lựa chọn kỹ lưỡng, nhất quyết không nhận những dự án “nông”. Mình xác định chỉ lựa chọn những bộ phim truyền hình hay thể loại phim ngắn có giá trị nghệ thuật.
Ban đầu, mình nhận đóng miễn phí, đơn giản vì muốn thử sức ở đa dạng vai diễn. Mình thích cảm giác được hóa thân vào nhiều mảnh đời - khi là người lính, khi lại là công an. Vì mỗi kịch bản là một bài học mới, buộc mình phải đào sâu xuất thân của nhân vật, họ sống thế nào, mang nỗi niềm gì. Diễn xuất chính là cơ hội để mình được sống nhiều cuộc đời khác nhau.
Phim ngắn đầu tiên mình tham gia là “Xe chạy qua đường”. Sau này, bộ phim được gửi đi dự thi và giành giải Cánh Diều cho hạng mục phim ngắn. Chính nhờ bước ngoặt lớn này, mình được nhiều đạo diễn biết đến. Từ đó, dẫn tới cơ hội tham gia phim truyền hình đầu tiên mang tên “Tình trạng ly hôn” - một dự án của Viettel Media, được phát hành trên Netflix. Từ những trải nghiệm ban đầu, mình học được cách tiếp cận kịch bản chuyên nghiệp hơn, hiểu được quy trình làm phim và bắt đầu mơ xa về màn ảnh rộng.
Cơ duyên với “Mưa Đỏ” cũng đến từ những ngày tháng đó. Đạo diễn Đặng Thái Huyền (sau này là đạo diễn của Mưa Đỏ) là một trong những giám khảo chấm phim năm ấy. Chị rất ấn tượng với mình, nhưng lúc đó không có cách nào liên hệ. Hai năm sau, khi nhận kịch bản Mưa Đỏ, chị đã tìm lại mình và nói: “Tao tìm mày suốt hai năm nay rồi!”. Đó là khoảnh khắc đặc biệt, vì mình nhận ra những nỗ lực âm thầm của bản thân cuối cùng đã được nhìn thấy.
Tất nhiên, cơ hội đắt giá đến sau nhiều lần thất bại. Mình hay trêu bản thân là “vua casting”, vì phải trượt gần 50 phim thì mới có ngày hôm nay. Mình tin rằng, cơ hội phù hợp sẽ đến khi bản thân đủ sẵn sàng. Mỗi vai diễn nhỏ, mỗi lần casting trượt và cả sự âm thầm nỗ lực gấp đôi đều là hành trình cần thiết để hôm nay mình được sống với nghề và tiến xa hơn trên con đường điện ảnh.
Là gương mặt mới, có cơ hội được làm việc với cô chú và anh chị có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề, nên việc bỡ ngỡ và thiếu tự tin ban đầu là điều không thể tránh khỏi. Sau Mưa Đỏ, mình cảm nhận nhịp diễn của bản thân cần chậm hơn, tinh tế và chắt lọc hơn.
Trong phim, mình gần như không có thoại. Việc lột tả cảm xúc nhân vật chủ yếu truyền tải qua ánh mắt. Bởi vậy, mình muốn rèn luyện kỹ năng sử dụng ánh mắt tốt hơn để truyền tải cảm xúc chân thật nhất của nhân vật. “Ánh mắt là cửa sổ của tâm hồn” - quả không sai!
Thực ra, mình là một người khó thể hiện cảm xúc bằng lời, thậm chí với cả bố mẹ. Vậy nên diễn xuất trở thành “công cụ” giúp mình bộc lộ cảm xúc và hiểu sâu hơn về bản thân.
Sau mỗi trải nghiệm từ hiền lành đến gai góc, mình thường tự hỏi - “Hôm nay mình đã làm tốt chưa? Nếu được làm lại, mình sẽ làm khác đi thế nào?”. Quá trình tự đặt câu hỏi và suy tư với thắc mắc của chính mình giúp mình hiểu bản thân hơn. Từ đó, mình có sự chắc chắn trong mỗi quyết định lựa chọn vai diễn. Nhờ được nhập vai vào mỗi cuộc đời, mình dần nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu hay giới hạn trong khả năng. Bởi chỉ khi thực sự thấu hiểu bản thân, mình mới thực sự tự tin để bước trên con đường đã chọn.
Sau hành trình này, mình thay đổi nhiều trong tư duy và trách nhiệm với nghề. Trước Mưa Đỏ, Huy khá kín tiếng. Mình chỉ dùng duy nhất tài khoản Facebook cá nhân với vài nghìn người theo dõi, chủ yếu là anh em trong nghề. Thế nhưng sau khi Mưa Đỏ được công chiếu, mọi thứ thay đổi rất nhanh. Mình bắt đầu được khán giả chú ý nhiều hơn và học cách xây dựng hình ảnh trên đa nền tảng.
Nếu trước đây mình chỉ tập trung làm tốt phần mình trong phim trường, thì hiện tại, Huy ý thức nhiều hơn về trách nhiệm người nghệ sĩ mang theo. Từ hình ảnh, lời nói tới năng lượng lan tỏa tới cộng đồng.
Mình tự hào vì được góp mặt trong Mưa Đỏ, nhưng mình không coi đây là đích đến. Vai Tấn vẫn chưa diễn tả hết khả năng của Huy. Và trong tương lai, mình tin bản thân đủ khả năng để vượt qua “cái bóng” của Tấn một cách sâu sắc hơn, thử thách hơn về cảm xúc lẫn hình ảnh. Hy vọng khán giả sẽ yêu thương và chờ đợi Huy trong những vai diễn gần nhất.
Là tuổi ngựa nên mình vẫn nói vui, “ngựa thì phải tự vẽ đường mà chạy” và Huy chắc chắn sẽ không “đóng khuôn” bản thân trong hình ảnh người diễn viên.
Được hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, mình muốn được thử sức ở đa lĩnh vực. Biết hát, biết rap hay có kỹ năng dẫn chương trình đều là lợi thế. Tất cả những lĩnh vực trên đều bổ trợ cho nghề diễn, giúp Huy linh hoạt khi nhập vai. Ở độ tuổi trẻ, mình hiểu rằng đôi khi phải biết “hạ mình xuống” để học hỏi nhiều hơn. Mình luôn giữ tâm thế đó kể từ những ngày đầu bước chân vào nghề, luôn coi mình là người mới để tiếp thu nhiều hơn. Nhưng “hạ mình để học hỏi” không đồng nghĩa với “đánh mất sự tự tôn”. Vì chỉ khi hai bên tôn trọng lẫn nhau, mình mới có thể đi đường dài cùng nghề.
Trong tương lai xa, mình muốn trở thành một nghệ sĩ thực thụ và luôn giữ được chất riêng bản thân. Mình muốn khán giả nhớ đến mình là Huy Tít, một người luôn nỗ lực không ngừng và không đánh mất bản thân.
Nếu không bắt đầu từ thể thao mà đi thẳng vào diễn xuất, mình sẽ không là Trần Gia Huy của hiện tại. Nhờ quãng thời gian gắn bó cùng thể thao, mình được rèn luyện lý trí, thể lực cho đến tư duy và các mối quan hệ xã hội. Trong môi trường thể thao, mình được quan sát nhiều cuộc đời, nhiều câu chuyện và được học hỏi từ đó. “Học thầy không tày học bạn” - chính những trải nghiệm từ thể thao đã tích lũy thêm chất liệu trên hành trình diễn xuất của mình, biến trải nghiệm thành cảm xúc trong diễn xuất.
Nếu để nói lời cảm ơn, có lẽ mình đã nói nhiều lần rồi. Nhưng trên tất cả, Huy biết ơn những người đã giúp đỡ và đồng hành với mình trên hành trình này. Có những người giúp mình tiến xa hơn, có người chỉ vô tình lướt qua, nhưng mình vẫn trân trọng vì họ đều góp phần tạo nên con người Huy ngày hôm nay. Dù đúng hay sai, mỗi nhân duyên xuất hiện đều để lại cho mình những bài học đắt giá. Và Huy hy vọng sẽ cơ hội cùng làm việc, cùng tôn trọng, cùng phát triển trên con đường nghệ thuật này.
